Scrollen, swipen, notificaties checken… en ondertussen het gevoel hebben dat je hoofd nooit écht tot rust komt. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Uit nieuw representatief onderzoek van Austria Tourism blijkt dat vooral Gen Z in Nederland worstelt met wat steeds vaker ‘brain rot’ wordt genoemd: een staat van mentale overbelasting door constante digitale prikkels.

Nederland behoort tot de meest digitale landen van Europa, en dat is te merken. Vooral jongeren (18–29 jaar) geven aan moeite te hebben met focus en herstel. De cijfers liegen er niet om:

• 54% van Gen Z vindt het (heel) lastig om langere tijd gefocust te blijven zonder hun telefoon of apps te checken
• 38% ervaart regelmatig mentale overbelasting, brain fog of keuzestress door digitale prikkels
• 56% voelt zich ’s ochtends nauwelijks of niet uitgerust
• Op vrije dagen zit 32% meer dan 6 uur per dag achter een scherm

Ter vergelijking: bij babyboomers liggen deze percentages aanzienlijk lager. Zo ervaart slechts 3% van hen regelmatig mentale overbelasting door digitale prikkels.

Volgens psycholoog en performance coach Dr. Bardia Monshi is dit geen tijdelijke trend: ‘Onze aandachtssystemen worden steeds vaker gekaapt. Dit leidt tot verminderde concentratie, uitputting en zelfs angstklachten. Gen Z herkent het probleem, maar vindt het lastig om gedrag te veranderen – vergelijkbaar met verslavingspatronen.’

Waarom een vakantie niet altijd genoeg is
Even offline gaan lijkt de oplossing, maar volgens neurowetenschapper Dr. Bernd Hufnagl ligt het genuanceerder. Niet elke vorm van ontspanning helpt het brein herstellen.

‘Vakanties zouden het brein niet nóg meer prikkels moeten geven, maar betere,’ stelt hij. ‘Echte, analoge ervaringen activeren meerdere zintuigen tegelijk en blijven daardoor langer hangen. Dat is precies wat we missen in ons digitale leven.’

Met andere woorden: een week Netflix op de bank is misschien ontspannend, maar helpt je brein niet per se resetten.

Een radicale reset in de Alpen
Daar speelt Austria Tourism slim op in. Zij organiseren een opvallend experiment: een volledig schermvrije ‘Anti-Brain-Rot Experience’ in de Oostenrijkse Alpen. Vijf Nederlandse Gen Z’ers krijgen de kans om eind mei vijf dagen lang offline te gaan in het ongerepte Lesachtal.

Ver weg van notificaties en deadlines draait het hier om vertragen en écht ervaren. Denk aan: wandelingen bij zonsopgang, zwemmen in bergmeren, brood bakken volgens eeuwenoude tradities en meewerken op een lokale boerderij. Alles met één doel: het brein opnieuw leren focussen en herstellen.

Meer dan alleen een trip
Deelnemers worden tijdens het experiment begeleid door wetenschappers en houden een dagboek bij over hun ervaringen. Het doel is niet alleen een paar dagen ‘offline zijn’, maar blijvende gedragsverandering.

Volgens Hufnagl zit daar de echte winst: ‘Wat we niet alleen consumeren, maar écht beleven, laat een blijvende indruk achter. Dat is precies het tegenwicht dat ons brein vandaag nodig heeft.’

Wil jij meedoen?
De ‘Anti-Brain-Rot Experience’ vindt plaats van 30 mei tot en met 3 juni 2026 en is volledig gratis. Gen Z’ers (18–29 jaar) uit Nederland kunnen zich aanmelden tot en met 20 april via de campagnewebsite van Austria Tourism.

De selectie? Die is persoonlijk: je stuurt een korte video waarin je vertelt hoe jij ‘brain rot’ ervaart, en waarom jij toe bent aan een reset.

Misschien is dat precies wat we allemaal een beetje nodig hebben: even uitloggen om weer écht in te loggen in het leven.

Dit artikel is gebaseerd op representatief onderzoek van Austria Tourism onder ruim 1000 Nederlanders.

LEES OOK: Vertragen, verbinden en opladen met Claire Boom